Koşer Sertifikasyonu Terimler Sözlüğü
Koşer sertifikasyonu literatüründe sık geçen terimlerin kısa, doğrudan tanımları.
Terimler Listesi
Kaşrut
Musevi dini beslenme hukukunun bütününü ifade eden İbranice terim. Hangi gıdaların koşer sayıldığını, nasıl hazırlanıp tüketileceğini düzenler.
Koşer (Kaşer)
İbranice "uygun" anlamına gelen, kaşrut kurallarına uygun gıdaları tanımlayan sıfat.
Hechsher
Bir ürünün koşer sertifikalı olduğunu gösteren, ambalaj üzerindeki resmi sembol/amblem.
Mashgiach
Üretim tesisinde koşer standartlarına uyumu yerinde denetleyen, bu konuda eğitimli gözetmen.
Şehita
Koşer et elde etmek için hayvanın belirli bir usulle, eğitimli bir kişi (şohet) tarafından kesilmesi.
Şohet
Şehita usulüyle kesim yapmaya yetkili, bu konuda eğitim almış kişi.
Fleishig (etli)
Et ve et türevi ürünleri ifade eden kategori; sütlü ürünlerle bir arada tüketilmez.
Milchig (sütlü)
Süt ve süt türevi ürünleri ifade eden kategori; etli ürünlerle bir arada tüketilmez.
Parve
Ne et ne süt içeren, hem etli hem sütlü gıdalarla bir arada tüketilebilen nötr kategori (meyve, sebze, bakliyat, yumurta, balık gibi).
Kosher for Passover (Pesah için koşer)
Fısıh (Pesah) bayramına özel, ek kısıtlamaları (örneğin mayalı ürün yasağı) karşılayan özel bir koşer sertifikasyon kategorisi.
Processing aid (işlem yardımcı maddesi)
Nihai üründe kalmayan ama üretim sürecinde kullanılan, koşer açısından ayrıca denetlenmesi gereken yardımcı maddeler.
Rabbinik otorite
Bir sertifikasyon kuruluşu adına dini/teknik kararları veren, haham veya haham kurulundan oluşan yapı.
LOC / Letter of certification (sertifika belgesi)
Sertifikasyon kuruluşunun, onaylanan şirket, tesis veya ürünlerin koşer statüsünü gösteren resmi sertifika/belge.
Private label (özel marka)
Bir üreticinin başka bir marka sahibi adına ürettiği ürün. Koşer sertifikasyonunda marka, ürün, tesis ve etiket kullanımının ayrıca tanımlanması gerekebilir.
Kosherization / kashering (koşerizasyon)
Daha önce koşer statüsüne uygun olmayan veya statüsü değişen ekipmanın, kaşrut kurallarına göre uygun yöntemlerle koşer kullanıma hazırlanması.
Rabbinic coordinator / administrator (rabbinik koordinatör)
Sertifikasyon dosyasının halahik ve operasyonel değerlendirmesini yöneten rabbinik yetkili.
Unannounced inspection (habersiz denetim)
Önceden kesin ziyaret zamanı bildirilmeksizin yapılan takip denetimi; sertifikasyon şartlarının sürekliliğini doğrulamaya yönelik bir yöntem.
Ingredient approval (girdi onayı)
Bir hammaddenin kaynağı, üreticisi, sertifikası ve kullanım koşullarının sertifikasyon kuruluşunca onaylanması süreci.
Cross-contamination (çapraz bulaşma)
Ekipman, hat, depolama veya proses nedeniyle farklı koşer statülerindeki maddelerin birbirini etkilemesi riski.
Cholov Yisroel
Sütün sağımından itibaren belirli rabbinik gözetim şartlarını karşılayan süt ve süt ürünleri için kullanılan özel standart.
Pas Yisroel
Ekmek ve belirli unlu mamullerin üretiminde Yahudi katılımına ilişkin özel kaşrut standardı.
Bishul Yisroel
Belirli pişmiş gıdalarda pişirme sürecine Yahudi katılımını gerektiren kaşrut standardı.
Yoshon / Yashan
Belirli tahılların hasat zamanına ilişkin kaşrut kuralı ve bu standardı karşılayan ürün tanımı.
Kitniyot
Pesah döneminde özellikle Aşkenaz geleneklerinde tüketimi kısıtlanan pirinç, bakliyat ve bazı tohum grupları için kullanılan terim.